Kene Nedir?
Keneler, artropod sınıflandırmasına giren memelilerden kan emen ektoparzitlerdir. Kenelerin larva, nimf, ergin olmak üzere morfolojik dönemleri bulunur ve gelişme dönemlerinin tamamında kan emmek zorundadırlar.
Neden Kene Taraması Yapılmalı?
Parazit olan keneler, aynı zamanda çeşitli parazitlere, virüslere ve bakterilere vektörlük yapmaktadır. Kan emme sırasında salgıladıkları tükürük salgısını konağa vererek çeşitli alerji ve toksikasyonlara neden olur. Kenenin vücutta kalış sürenin uzaması ile konağa hastalık geçme riski artmaktadır. Keneler ile bulaşan bazı hastalıklar:
- Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (H. marginatum)
- Lyme Hastalığı (Ixodes scapularis)
- Babesiyoz (Ixodidae )
- Theileriosis (Ixodidae)
Kene Taraması Ne Sıklıkla Yapılmalıdır?
Keneler, ısı ve nem gibi iklim faktörleri ile yakından ilişkilidir. Mevsimsel aktivite gösterirler. Toprak ısısının 10 ℃ olması ile aktifleşirler. Kenenin kan emme süresi uzadıkça hastalık bulaştırma riski de artar. Bu nedenle, havaların ısınmasıyla evcil hayvanların dış ortamla temasından sonra kene kontrolü yapılmalıdır. Ayrıca, mümkünse ilk kontrolden bir iki saat sonra ikinci bir kontrolün yapılması da önerilir.
Evcil Hayvanların Hangi Bölgeler Taranmalıdır
Kene taranmasında tüm vücut kontrol edilmelidir ancak keneler ince ve hassas derili bölgeleri tercih ettiği için;
- Kulak arkası
- Boyun
- Bacak araları
- Kuyruk altı vb.
Kene Çıkartma Yöntemleri
Kene vücutta görüldükten sonra mümkün olan en kısa sürede çıkarılmalıdır. Çıkarma sırasında ağız organellerinin vücutta kalması genellikle ciddi bir tehdit oluşturmaz. Kene, bir penset veya cımbız yardımıyla konağın derisine tutunduğu noktaya en yakın kısmından kavranarak dikkatlice çekilmelidir. Kenenin uzaklaştırılması sırasında kibrit ve çakmakla yakmak, üzerine alkol, mazot veya benzeri maddeler dökmek gibi yöntemler asla uygulanmamalıdır. Çıkarma işleminden sonra evcil hayvanın sağlık durumu gözetilmeli kene çıkarıldıktan sonra ateş, kusma, halsizlik gibi belirtiler görülmesi durumunda en yakın veteriner kliniğine gidilmelidir.
Bu blog Prof Dr. Ahmet DENİZ tarafından onaylanmıştır.
Kaynakça
Karaoğlan, İ., Karaoğlan, F., & Karaoğlan, E. (2021). Kene ısırması nedeniyle başvuran olguların epidemiyolojik, klinik ve laboratuvar bulgularının irdelenmesi. Klimik Dergisi. 07.07.2025 https://www.klimikdergisi.org/wp-content/uploads/2021/01/kene-isirmasi-nedeniyle-basvuran-olgularin-epidemiyolojik-klinik-ve-laboratuvar-bulgularinin-irdelenmesi.pdf
Özçelik, S., Sezgin, F. H., & Tıraşoğlu, M. (2020). Türkiye’deki kenelerin tıbbi-veteriner önemi ve kontrolü. Cumhuriyet Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 2(1), 1-11. 07.07.2025 https://tvj.cumhuriyet.edu.tr/tr/download/article-file/1199738
Tüfekçi, S., Yılmaz, S., & Çelikel, F. C. (2019). Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) ve korunma yolları. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi, 62(3), 226-233. 07.07.2025
VETEXPLAIN 