Yurdumuzda 2022 yılında pet shoplarda, vitrinlerde kedi ve köpek satışı yasaklandı. Buna rağmen merdivenaltı yerlerde kedi ve köpek üretimi ve satışı devam ediyor. Hayvanseverler ve hayvansever örgütler “satın alma, sahiplen” diyerek evcil hayvanları sahiplenmeyi teşvik ediyor. Peki neden kedi ve köpekleri satın almak yerine sahiplenmeyi tercih etmeliyiz?

Kedi ve köpek satın almanın gerçekleri

Yasak olmasına rağmen yurdumuza gümrüklerden ticari amaçlı kedi ve köpek geçirilmeye çalışılmaktadır. Özellikle çeşitli Batı ülkelerinden kaçak kedi ve köpek getirmeye çalışanlar bu suçu Türkiye’deki pet shoplara hayvan sağlayan distribütörler ile örgütlü bir halde işlemektedir. Ülkemize kaçak yollardan getirilen yavru köpekler yüksek fiyatlardan satılmakta, bir kısmı da terk edilip sokaklara bırakılmaktadır. Bu hayvanlar gümrükten geçirilirken havasız ortamlarda bırakılmakta, ses çıkarmamaları için çeşitli ilaçlarla bayıltılmaktadır. İklim farklılıkları nedeniyle bazı türlerin ülkemizin iklimine uyum sağlaması zor olabilmektedir. Ayrıca bu hayvanlar ülkemize kimi hastalıkları getirebilmektedir. 

Irk takıntısı ve genetik problemler

Bazı kedi ve köpek ırkları sevimliliği ya da başka bir özelliğiyle öne çıkmaktadır ancak insan güzellik anlayışını tatmin etmek için yetiştirilen bazı ırklar ciddi sağlık sorunlarıyla karşı karşıya kalmaktadır. Örneğin en meşhur kedi ırklarından Scottish Fold kırık kulaklarıyla sevimli olarak görülse de uzuvlarında anormal kemik gelişimi görülmektedir. Kulaklarının kıvrık olmasına sebep olan genler sadece kulak kıkırdağını değil, tüm eklemlerdeki kıkırdak ve kemikleri olumsuz etkilemektedir, buna osteokondrodisplazi denmektedir. Scottish Fold ırkı kediler ömür boyu eklem ağrısı ile yaşayabilmektedir.

Pug ırkı köpekler ise brakisefalik kafaları sebebiyle insanlara sevimli görünse de birçok genetik soruna sahip. Solunum sorunları başta olmak üzere, göz ve deri problemleri pug ırkı köpeklerde yaygın.

Hatırlatmalıyız ki bu ırklar doğada kendiliğinden bulunan köpek ırkları değil, insanlar tarafından yapay seçilim yoluyla oluşturulmuş ırklardır.

Bu durumda, cins kedi veya köpek sahiplenmek isteyenlerin düşüncelerini gözden geçirmesi gerekir. Elbette isteyen herkes istediği ırkı sahiplenmekte özgürdür ancak ırklarda görülen sağlık ve refah problemleri bilinmelidir.

Ekonomik meseleler

Merdivenaltı kedi ve köpek üretim yerlerinden satın alınan her hayvan, bu piyasanın varlığını sürdürmesine olanak tanır. Merdivenaltı üreticiden bir hayvanın satın alınmasıyla ticari üretim zinciri beslenmiş olur. Yasa dışı kedi köpek alımı, kayıt dışı ekonominin büyümesine de sebep olur. Bu da yurdumuz için ekonomik bir zarardır. Ayrıca pet hayvanının alınıp satılması, onu ticari bir meta haline getirmekte, yani metalaştırmaktadır.

Sevgi satın alınmaz!

Can dostunuzu merdivenaltı yerlerden satın almak yerine sokaklardaki ve barınaklardaki hayvanları sahiplenmeyi tercih edin. Bu sayede bir dost kazanmakla kalmayın, bir hayat da kurtarın. Hayvan bedeninin metalaştırılmasına izin vermeyin. Siz de etrafınıza hayvanları satın almayı değil sahiplenmeyi önerin.

Bu blog yazısı Vet. Hek. Nesli Gözde SOYLU tarafından kontrol edilmiştir.

Kaynakça

-Universities Federation for Animal Welfare. (2011). Scottish Fold – osteochondrodysplasia. UFAW. https://www.ufaw.org.uk/cats/scottish-fold-osteochondrodysplasia Erişim tarihi: 19.11.2025

-Malik, R. (2018, 6 Aralık). Cute and condemned to suffering: It’s time to ban the breeding of mutant cats. The Conversation. https://theconversation.com/cute-and-condemned-to-suffering-its-time-to-ban-the-breeding-of-mutant-cats-65874 Erişim tarihi: 19.11.2025

-Aytaç, M. B. (2023). Sahipsiz Köpekler Sorunuyla Mücadelede Pazarlamanın Rolü. In Y. Şahin (Ed.), Sahipsiz Köpekler (s.234-259) (1. baskı). Ekin Basım Yayın Dağıtım. https://www.researchgate.net/profile/M-Bilgehan-Aytac/publication/381462049_Sahipsiz_Kopekler_Sorunuyla_Mucadelede_Pazarlamanin_Rolu/links/666ebe1cde777205a32ff8c3/Sahipsiz-Koepekler-Sorunuyla-Muecadelede-Pazarlamanin-Rolue.pdf Erişim tarihi: 19.11.2025

-Özdoğan, H. K. (2024). Sokak Köpeği Sahiplenme Deneyimlerini Görünür Kılmak: Özel Olan Politiktir [Making Street Dog Adoption Experiences Visible: The Personal Is Political]. REFLEKTİF Sosyal Bilimler Dergisi, 5(3), s 279-305. https://doi.org/10.47613/REFLEKTIF.2024.160 Erişim tarihi: 19.11.2025

-Şenpolat, A. K. (2006, 10 Haziran). Kanlı pazar: Petshoplar ve hayvan kaçakçılığı. Hayvan Hakları Federasyonu (HAYTAP). https://www.haytap.org/tr/kanli-pazar-petshoplar-ve-hayvan-kakli- Erişim tarihi: 19.11.2025

-CNN Türk. (2006, 28 Aralık). Hayvan kaçakçılığı da hızla artıyor. https://www.cnnturk.com/turkiye/hayvan-kacakciligi-da-hizla-artiyor-186579 Erişim tarihi: 19.11.2025

Görsel kaynağı: Kızıl, Wikimedia commons