Dünyada aşı karşıtlığı virüs gibi yayılıyor. Aşı karşıtları kendilerini ve çocuklarını aşılamayı reddetmekle kalmıyor, evcil hayvanlarının da aşılanmasını reddediyorlar. Zoonoz hastalıklar göz önünde bulundurulduğunda aşı karşıtlığı halk sağlığı için de risk oluşturuyor.

Hayvanları aşılamak neden bu kadar önemli?

Gerek pet hayvanlar, gerek çiftlik hayvanları bir dizi zorunlu aşılamadan geçmektedir. Hayvanlarda aşılama, her şeyden önce zoonoz hastalıkların yayılmasının ve insanlara bulaşmasının engellenmesinde önemlidir. Zorunlu aşıların yapılmaması, hayvan hastalıkları için en etkili önleyici yöntemdir.

Aşı karşıtlığının tehlikesi

Aşılar ortaya çıktığından beri aşı karşıtlığı var olsa da günümüzdeki kara propagandanın etkisiyle aşı karşıtlığı yaygınlaştı.

Günümüzde insanlarda aşı karşıtlığı sebebiyle kızamık gibi hastalıklar tekrar yayılmaya başlamış ve salgın benzeri durumlar tespit edilmiştir. Aynı durumun hayvanlarda da görülmesi olasıdır.

Hayvanlarda aşı karşıtlığının sebebi yeterince araştırılmamış olsa da sebepleri arasında aşının maliyeti, aşıların güvensiz ve gereksiz olduğu algısı, diğer hayvanlarla temas etmediği için hastalık bulaşmayacağı düşüncesi vardır.

Yükselen “köpeğime aşı yaptırırsam otistik olur” korkusu, İngiliz Veteriner Hekimler Birliği’ni “Şu anda köpeklerde otizme dair veya aşılama ile otizm arasında bir bağlantıya işaret eden güvenilir bilimsel bir kanıt bulunmamaktadır.” açıklaması yapmaya mecbur bıraktı.

Uludağ Üniversitesi Veteriner Fakültesi’nde İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı’nda Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ebru YALÇIN bu konuda “Elimizde yıllık veriler yok ama genel olarak bir güvensizlik ortamı var. Bunlar ekonomik kaynaklı da olabilir ancak hayvanları veterinere götürme ve aşı yaptırma oranları düştü” diyor.

Hayvanlarda aşı karşıtlığı hem insan hem de hayvan sağlığını etkileyen bir toplumsal sorundur. Evcil hayvanların aşılanmaması, kuduz, çiçek, leptospiroz ve benzeri bulaşıcı ve zoonoz hastalıkların yayılmasına müsaade etmektedir. Bilimsel araştırmalar hayvan aşılarının güvenli ve etkili olduğunu ortaya koyarken, anti-bilimsel kara propaganda bu güveni zedelemektedir. Sonucunda kolayca önlenebilir hastalıkların yeniden görülme riski artmakta, hem hayvan sağlığı hem de halk sağlığı gereksiz yere riske atılmaktadır. Doğru bilgiye dayalı, bilimsel ve halka karşı sorumlu bir yaklaşım benimsemek, hem hayvanlara hem de halka karşı taşıdığımız etik bir yükümlülüktür.

Bu blog yazısı Vet. Hek. Nesli Gözde SOYLU tarafından kontrol edilmiştir.

Kaynakça

*British Veterinary Association. (2018, April 24). UK’s leading veterinary body debunks link between canine autism and vaccination. https://www.bva.co.uk/news-and-blog/news-article/uk-s-leading-veterinary-body-debunks-link-between-canine-autism-and-vaccination erişim tarihi: 09.01.2026

*soL Haber Portalı. (2025). Aşı karşıtlığı sınır tanımıyor: “Aşılanan köpekler otistik olur”. https://haber.sol.org.tr/toplum/asi-karsitligi-sinir-tanimiyor-asilanan-kopekler-otistik-olur-236283 erişim tarihi: 09.01.2026

*Haeder, S. F., Gatwood, J., Nyhan, B., Shook, N. J., Motta, M., & Callaghan, T. (2023). Assessing vaccine hesitancy and support for vaccination requirements for pets and potential spillovers from humans. Vaccine, 41(49), 7322–7332. https://doi.org/10.1016/j.vaccine.2023.10.061 erişim tarihi: 09.01.2026

*Gönel, T. (2025, Ocak). Aşı olmazlarsa tedavisi zor hastalıklar yaşayabilirler. Hürriyet Pazar. https://www.hurriyet.com.tr/kelebek/hurriyet-pazar/asi-olmazlarsa-tedavisi-zor-hastaliklar-yasayabilirler-43045152 erişim tarihi: 09.01.2026

*Haeder, S. F. (2023). Assessing vaccine hesitancy and support for vaccination requirements for pets and potential spillovers from humans. Vaccine, 41(49), 7322–7332. https://doi.org/10.1016/j.vaccine.2023.10.061 erişim tarihi: 09.01.2026

*McKoy, J. (2023, September 7). Nearly half of dog owners are hesitant to vaccinate their pets. Boston University School of Public Health. https://www.bu.edu/articles/2023/nearly-half-of-dog-owners-are-hesitant-to-vaccinate-their-pets/ erişim tarihi: 09.01.2026

*Baiocchi, C., & Bhardwaj, M. (2025). Parental vaccine refusal, non-vaccinated children, and outbreaks of vaccine-preventable diseases (VPDs) in Europe: A systematic review of aetiology and risk. BMC Public Health, 25(1), 4042. https://doi.org/10.1186/s12889-025-23865-z erişim tarihi: 09.01.2026

Görsel kaynakça: Wikimedia Commons