Akromegali (Hipersomatotropizm) Nedir?

Akromegali (Hipersomatotropizm) Nedir? başlıklı kedi ve tıbbi diyagram

Akromegali bir diğer adıyla hipersomatotropin yetişkin hayvanlarda büyüme hormonunun kronik olarak aşırı salgılanmasından kaynaklanır. 

Image 11

Patogenez:

  • Aşırı GH sekresyonu, insülin benzeri büyüme faktörü-1’in (insülin like growth factor-1, IGF-1) aşırı salınımına neden olur. GH ve IGF-1’in birlikte aşırı artması, akromegali ile sonuçlanır.
  • Akromegalinin kedi ve köpeklerdeki patogenezi farklıdır. 
  • Kedilerde; hipofiz bezinde gelişen tümör sebebiyle aşırı derecede büyüme hormonu (growth hormone- GH) salınmasıyla gelişir.
  • Genelde kedilerde nadir olarak görülse de 8-14 yaş aralığındaki erkek kedilerin, dişi kedilere göre daha fazla etkilendiği görülmüştür.
  • Köpeklerde hipofiz bezi tümörüne bağlı GH artması nadir görülür. 
  • Orta yaşlı ve dişi köpeklerde; endojen progesteron veya östrus kontrolü için kullanılan eksojen prostaginler sebebiyle meme bezlerinden GH salınımının artması ile olabilir. 
  • Kedilerde de meme bezinden GH salınımı artabilir ancak bu hormon köpeklerde olduğu kadar dolaşıma katılmaz ve vücutta büyümelere neden olmayacak düzeydedir. 
  • Büyüme hormonu en bilindik özelliği ile kemik, kıkırdak, iskelet ve bağ dokularında gelişimi sağlar. Fazla salınımında ise bu gelişim aşırı düzeyde artar.
  • Akromegali hastalarında genellikle kardiyomiyopati şekillenir.
  • GH anti-insülin özelliğine sahiptir. Lipolizis’i uyarır, glikoz taşınımını baskılar bu da hiperglisemiyle birlikte insüline bağımlı olmayan  Diabetes Mellitus’a sebep olur neden olur. 

Klinik Bulgular:

  • Özellikle köpeklerde ilk belirlenen bulgular yüz ve abdomende yumuşak dokulardaki şişmelerdir.
  • İç organlarda görülen büyümeler abdomende genişlemeye sebep olur.
  • Kas kütlesinde artış, patiler, çene ve kafatasında büyümeler, deride kalın kıvrımlar, dişler arasındaki mesafenin büyümesi görülür. 
  • Akromegalik kedilerin kafası sağlıklı hayvanlara oranla belirgin ölçüde büyüktür.
  • Bazı köpeklerde ağız, dil, farenkste meydana gelen büyümeler solunumu zorlaştırır, gürültülü nefes alıp vermeye sebep olur.
  • Köpeklerde genellikle poliüri (çok işeme) ve bazen polifaji (çok yeme) görülebilir. Eğer insülin direnci sonucu oluşan Diabetes Mellitus şekillenmezse idrarda glikoz görülmez.
Image 12

FOTOĞRAF: https://www.google.com/urlsa=i&url=https%3A%2F%2Fwww.sciencedirect.com%2Fscience%2Farticle%2Fpii%2FS0739724006000130&psig=AOvVaw3h49Io6EZTqfqdKnM5r5XC&ust=1734262947010000&source=images&cd=vfe&opi=89978449&ved=0CBcQjhxqFwoTCNjWwY6Xp4oDFQAAAAAdAAAAABAE

Tanı:

  • Serum GH konsantrasyonu ölçümü kedilerde mevcut değildir bu nedenle IGF-1 ölçümü yapılarak tanıya yaklaşılabilir. 
  • IGF-1 konsantrasyonu akromegalik kedilerde genellikle artar, fakat hastalığın erken dönemlerinde referans aralıkta görülebilir, bu nedenle 4-6 ay sonra tekrar ölçüm yapılması gereklidir. 
  • Tanıda dikkat etmemiz gereken önemli noktalardan biri Diabetes Mellitus’lu kedilerde de insülin direnci olmasa dahi IGF-1 değeri artabilir. Bu tür olgular 1-2 ay sonra tekrar değerlendirilmelidir. Ancak, insülin direnci varsa akromegali göstergeleri ilerleyen dönemde doğrulanacaktır.
  • MRI ya da BT ile de hipofizdeki tümörler kesin olarak belirlenip tanıya gidilir. 
  • Kedilerde akromegali teşhisinde alternatif diğer bir biyo-işaret ise serum tip III prokollajen propeptidtir (PIIIP). PIIIP konsantrasyonunun 8 ng/mL’den yüksek olması akromegali için diyagnostiktir. Tanıda kullandığımız diğer yöntemlerle de doğrulanması gerekir. 
  • Glukoz supresyon testi insanlarda akromegali teşhisinde altın standart olarak değerlendirilmektedir. Fakat henüz kedilerde kullanıldığına ilgili yeterli bilgi bulunmamaktadır.

Bu blog yazısı Vet. Hek. Yusuf ERTOSUN tarafından doğrulanmıştır.

Kaynakça:

  • AYTUĞ, N. 2011. Köpek ve Kedilerin İç Hastalıkları.Bursa.

Benzer İçerikler

  1. Kuşlar

    Evcil Hayvanlarda Pire Enfestasyonları

    Pireler, gerek getirdiği hastalıklar gerekse hayvanımıza verdiği rahatsızlık hissi yüzünden tam bir baş belasıdır. Evcil hayvanlarımızı pirelerden korumak için göstereceğimiz mücadelenin detaylarına…

    4 dk okuma

Yorum bırakın

Yukarı Çık