Deride Görülen Mantarlar

“Deride Görülen Mantarlar” başlıklı, laboratuvar araçlarıyla çevrili eğitim kapağı

Mantarlar tek ya da çok hücreli ökaryotlardır. Günlük hayatımızdan da bildiğimiz küfler, mayalar ve tükettiğimiz mantarlar da mantar alemine mensuptur. 

Mantar enfeksiyonlarının önemi hem hayvanlarda hem de insanlarda geçtiğimiz yıllarda artış göstermiştir. Mantar kökenli mikotoksin denilen kimyasal maddeler sıcak kanlı omurgalılar için toksik etki yaratır. Aflatoksin ve okratoksinlerle zehirlenmeler hayvan ve insan sağlığı için önemli bir tehdittir. 

VFKUf9Sp4s6K7bjFefwaxGgtiv19ewB9R0FfKRtRWNtY0EHqYzyTnQgb57qFolR5UZor27y HNjdrS8U5L BasSoo1wWe3MXkTymCEibP8Zo7q0q83Mebtg3BdBe8u449ys VoGIsyxK4ksRFMFgQg4

Mantarlar konak tercihlerine göre üç gruba ayrılırlar; toprakla ilişkili olanlar, insanlara özel patojenler ve bizim daha çok üzerinde duracağımız zoofilik mantarlar grubu.  Zoofilik etkenler memeli hayvanların ve kuşların patojenleridir fakat temasla insanlara da bulaşabilmektedirler. Bu grubun üyelerini aşağıda sıraladık. 

  • Microsporum canis
  • Microsporum equinum
  • Microsporum gallinae
  • Trichophyton mentagrophytes
  • Trichophyton simii
  • Trichophyton verrucosum
Kpad9o 3P2 6vpiqZV5XLDKe3pnHNkUWhIaB6lJ3GAZl4JUvuhVyDHjmkVPzrsLjFyqxzR 4mnk3 KBdA1uKDfBZpz DqqZla9LAtzioZsOCyYYcK11JYHYpmG4IvUtsvnHqXd9y3RdiUu8 HJdztsE

Trichophyton mentagrophytes illüstrasyonu

Zoofilik mantar türlerinin etkenleri, kıl ve tırnakların keratin tabakasına yerleşip ürerler.  Enfeksiyonlarını saç, tırnak ve deri yüzeyinde oluşturan bu türlere aynı zamanda dermatofitler de denir. Bazı hazırlayıcı faktörler şu şekildedir;

  • Yüksek nem ve ısıya maruziyet veya hayvanların güneş ışığı alan ortamlarda bulunmaması,
  • Kılları fırçalama veya tasma, zincir gibi sebeplerle deride oluşan aşınma ve travmalar,
  • Bağışıklık sisteminin baskılanmasına neden olan olgular; herhangi bir enfeksiyon, bağışıklık baskılayıcı ilaçlarla tedavi ve stres,
  • Dış parazitlerin deride oluşturduğu tahribat,
  • Kötü bakım, besleme ve A vitamini eksikliği. 

Zoofilik türlerden hem köpeklerde hem de kedilerde en sık görüleni olan Microsporum canis türünü ayrıntılı bir şekilde ele almamız yararlı olacaktır. Kedi ve köpeklerin azımsanamayacak bir kısmı da bu tür için taşıyıcıdır. Yani hastalığın belirtilerini göstermemelerine rağmen yukarıda bahsettiğimiz hazırlayıcı ortam oluştuğunda, enfeksiyon oluşturabilirler. 

Dermatofitlerin Semptomları

  • Bölgesel veya genel kıl dökülmesi
  • Deride dökülmeler ve kabuklanmalar
  • Deride kızarmış alanlar, papüller ve hiperpigmentasyon
  • Kaşınma ve kaşınmaya bağlı irite olmuş alanlar

Microsporum canis

M. canis sporları çok dayanıklıdır ve hızlı yayılabilir. Yaşını doldurmamış uzun tüylü hayvanlar özellikle çok duyarlıdır. Hastalık kıl dökülmesi, yaygın kıl kaybı ve deride dairesel alanlarla kendini göstermeye başlar; ilerleyen süreçte dairesel alanlar ülserleşir (derinleşmiş yangı) ve sarı akıntılı bir dermatit (deri yangısı) görülebilir.

SjZusmd78R Jteo3LMCYcPf3GIhAAUHOuzIzx8Fr8 7UT069CxyT7MGUgEoGVoeKlMy4PAFjf6eHF97EuMOJdQq7apNFjspoIDgUqtiwasUPQq13bHw0dPn61C 7FStpchYlOIemku58mSFS52n94c

Hayvanınızda bu semptomları görmeniz sadece bu mantar türüne özel değildir, daha sistemik mantar enfeksiyonları da böyle belirtilerle başlayabilir. Yalnızca deriyi değil vücuttaki organları, ilk olarak akciğerleri, etkileyebilirler. Bu durumda konjunktivit (gözün en dış tabakasının yangısı), kornea bulanıklığı gibi göz rahatsızlıkları, iştahsızlık, öksürük ve uyuşukluk, deri lezyonlarına ek görülebilecek belirtilerdir. 

R01vMI3YXnNcrxA GbINLdxqrxpp5eRpZjEisDlkT 3k4sc3nZzV0asT2N72qrvvsEo8OYv4r 90DAfx ImCd 22CR1drs8aPE8r8Scw3Tx3F0eYuC2PiaN 1W65yno90Eez5MrTPLoXtkg1FmaOUC4

Cryptococcus neoformans etkeninin sebep olduğu Kriptokokkoz, kedilerde en yaygın görülen sistemik mantar hastalığıdır. Hasta kedilerin yarısından fazlası üst solunum yolu bozuklukları yaşar; hapşırma, burun akıntısı ve burun deliklerinde kitleler görülebilir. 

Bahsettiğimiz belirtileri gördüğünüzde mutlaka veteriner hekiminize başvurup tedavi için bir yol haritası belirleyin. Enfeksiyonun ilerleme göstermeden ele alınması hayvanınız için avantajlı olacaktır. 

3pEeMuGmItdc Qok WTzPYr8gxVov7gcw4WFqdo0PgUoBN7gfhzGjpBTAxJpVb2plIS6g9sxHWJjkuFnLEJJyEb1HQFF0SOkj83IQNPjy906a9LpBJs 6ZQJlVnkN1ZEwHvqYzaXYrbNFiym21ggm1I

Hayvanınızı koruyabileceğiniz en etkili yol hazırlayıcı faktörleri elimine etmek olur. Ayrıca bu süreçte eldiven kullanarak hayvanınızla birebir teması azaltmalısınız çünkü zoofilik türlerden biriyle enfekte ise sizin de etkilenmeniz ihtimali oluşur. Dışarda sevdiğiniz hayvanlar da asemptomatik taşıyıcı olabileceğinden kendi hayvanınıza temas etmeden önce mutlaka ellerinizi dezenfekte etmelisiniz; bu tedbir sadece mantar enfeksiyonları için değil, bulaşıcı tüm hastalıklar için gereklidir. 

Bu blog yazısı Vet. Hek. YUNUS EMRE AŞICI tarafından doğrulanmıştır.

KAYNAKLAR

İstanbul Üniversitesi- Cerrahpaşa Veteriner Fakültesi Mikrobiyoloji Kürsüsü, Doç. Dr Kemal METİNER, Mikotik Enfeksiyonlar

MERCK Manual. “Dermatophytosis in Dogs and Cats”. Erişim: 11.11.2023

https://www.merckvetmanual.com/integumentary-system/dermatophytosis/dermatophytosis-in-dogs-and-cats?query=microsporum%20canis

Niyo KA, Richard JL, Niyo Y et al.  Effects of T-2 mycotoxin ingestion on phagocytosis of Aspergillus fumigatus conidia by rabbit alveolar macrophages and on hematologic, serum biochemical, and pathologic changes in rabbits. Am J Vet Res. 1988; 49: 1766–1773.

Niyo KA, Richard JL, Niyo Y et al.  Pathologic, hematologic, and serologic changes in rabbits given T-2 mycotoxin orally and exposed to aerosols of Aspergillus fumigatus conidia. Am J Vet Res. 1988; 49: 2151–2160.

Oxford Academic. “Fungal infections in animals: a patchwork of different situations”. Erişim: 11.11.2023

https://academic.oup.com/mmy/article/56/suppl_1/S165/4925968

Benzer İçerikler

  1. Tek Sağlık

    Hayvanlarda Cheyletiellozis?

    Cheyletielloz, Cheyletiella cinsine ait mikroskobik akarların neden olduğu bir deri hastalığıdır. Akarlar, büyük oranda evcil hayvanların sırtında, omuzlarında, boyun bölgelerinde yoğunlaşır. Bu…

    3 dk okuma

Yorum bırakın

Yukarı Çık