Kayıp Hayvan Türleri

Kayıp hayvan türleri bilimsel bulmaca kapağı

Bu blog yazımız, geçtiğimiz onca yılda doğal seçilimden dolayı, doğal afetlerin sonucu veya biz insanoğlunun sebep olduğu örneğin aşırı avlanmamız, küresel ısınmaya sebebiyet vermemiz ve kontrolsüz nüfus artışımız ile doğal yaşam alanlarını yok ettiğimiz nesli tükenmiş veya tükenmekte olan kayıp hayvan türleri hakkında. 

Öyleyse maalesef nesli tükenmiş olan bu muazzam hayvan türlerinin bazılarına şöyle bir bakalım.

1- HAZAR KAPLANI

0Euy0aLruOd8D8I5AjTgz8bVdXm2 Fby Yhbd5Qn7w4xcc0eK1aPr3GAxQJLth4wU0TxbrLg7rv22JGGmYTCeXppFTMc4SYBueO8RXTKTSH2zyq5At1 Pn5wwrHtj RNqUFbacNtjwKurwxKOyf9oUU

Hazar kaplanının en yakın akrabası sibirya kaplanıdır. Hazar kaplanı, ondan biraz daha küçük fakat diğer tüm kaplanlardan daha büyük bir kaplan türüydü. Çizgileri çok düzgün, sık ve uzundu. Başında, ensesinde, sırtında ve kuyruk ucunda siyah rengi hakimken gövdesinin geri kalanında ve uzuvlarında kahve/tarçın tonları hakimdi. Bu türün gövde ve boyun altı beyaz ve daha sarkık, kulakları ise kısaydı.

Erkek bireylerde boy 270–295 cm arasındayken, kilo 170–240 kg kadardı, dişilerde ise boy 240–260 cm arasında, kilo ise 85–135 kg kadardı. 

Hazar kaplanlarının son üyesi 1970 yılında Rusya’da hayatını kaybetmiştir.

2-YANGTZE NEHRİ YUNUSU

30 ZljLx3b1 3Zh7o1wbem Go74xs6kw4YwO4Kvyw8Ny2 DH6E56bc5VqDTbX2XkMJDUhhgwuwzJNhfUkiEEMldGTsUlQPOqSjRREG4W220SBtb7GKiTgX88fO0F4xTLc5 FVNMD73soggMt5pZ3thY

“Baiji” olarak da bilinen Yangtze Nehri yunusu en son 2002’de görülen bir türdür.

Yok olmasından tam dört yıl sonra bir grup araştırmacı, bir tane bulup bulamayacaklarını görmek için Yangtze Nehri boyunca 2.000 mil yol kat etmiş, ancak sonuç alamamışlar. 

Ayrıca Whale and Dolphin Conservation group (WDC) göre baiji, insanlar yüzünden nesli tükenen ilk yunus türüdür.

Neslinin tükenme sebebi ise çevre kirliliği ve tekne trafiği olarak bilinmektedir.

3- KUZEY BEYAZ GERGEDANI

YM4tM3hWlmSo 8eJkAqQJEMIE01 FMt9Gf83h1JbmgEzfBQMTS1RQSctPoPnEdEvj350NBWwd1e11CMQgR2c29jHHR8RwV VhCQReF7UJInzTpwmFyMalGoyzwVmotdkRuDJFlrQzIwMBBRuZ8QcWYM

Kuzey beyaz gergedanlar günümüzde kalan 5 gergedan türünden bir tanesidir ve  hayatta kalan son iki dişi üyesi vardır.

Son erkek üyesi kenya da koruma altında 2018 yılında hayatını kaybetmiştir. Bu durumda nesli tükenmek üzere olan kuzey beyaz gergedanı türü için bilim adamları tarafından çalışmalar devam etmektedir.

Nesillerinin tükenme sebebi kaçak avlanmalar ve habitat hasarı olarak bilinmektedir.

4- SPİX AMERİKA PAPAĞANI

Uve0l748pjWQICC5atS86TqE5uEDyX0XbjiQZ5fVAie8Y90YL8PvSaBw9Fl4ENO9dVFfATOwDo58MZzsa9ko0gWMj6v Fxt L4vKRlgS OEh TzknU3dwt59Qqfdr3b8N1xgv9IlezT6 LN G2wduZg

Vahşi doğada neslinin tükendiği düşünülen Spix Amerika Papağanı, sayıları 60 ila 80 gibi iç karartıcı derecede düşük bir aralıktadır.

Bu sebepten dolayı geri kalan papağanlar yaşamını gözlem ve esaret halinde sürdürmektedirler. 

Spix america papağanları canlı mavi tüyleriyle tanındığı için “Küçük Mavi Amerika Papağanı” olarak da anılıyor.

Neslinin tehlikeye girme sebebi habitat tahribatı ve yasadışı ticaret olarak bilinmektedir.

5- ANADOLU PARSI

47gmk7XaCuGS33Wlh26 KnaexUdZInAUvEcEIozqhhf1fGLedSQKDLHIw 6ZroJqeaZgF6qqHU42hgI2CiLsgjco4kNVWVH3xtYSkHR7NNjKhF Jduxnmb4xHDPiuBf74joIIlgcyVeVKhHGcPokddY

Anadolu parsı, Doğu Akdeniz ve Doğu anadolu bölgelerinde, daha çok ormanlık ve dağlık alanlarda görülmekteydi. Doğal yaşam alanlarının ve av kaynaklarının azalması gibi sebeplerden dolayı parslar insanların yaşadığı yerlere yönelmiştir. Bu durum da genellikle vurularak ya da zehirlenerek öldürülmelerine yol açmıştır.

28 Kasım 2023 tarihinde Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından fotokapana yakalanan Anadolu parsı fotoğrafları paylaşılmıştır. Bu da bize anadolu parslarının hala görülebilecek fakat nesli tükenmekte olan türler arasında olduğunu göstermektedir.

6-PİNTA ADASI KAPLUMBAĞASI

Jqrfdm8YdS Cyj ZYspQBNLxHKT4gLWck2f7mhJGRMrXkhHx Dsy8noiatpTfngxqhlrcyT6aiENoefDbJ7IhiaHnKIPe6GR Wh O12dOoW Etbb3Sd 7EbQDcLny1GfYb9J5kxYbcBYhm31 KDLuww

Pinta Adası kaplumbağası, Darwin 1835’te Galapagos’u ziyaret ettiğinde buralarda olan bir türdü.

Ayrıca Galapagos adalarında yaşayan bu su kaplumbağalarının görünümündeki farklılıklar, ünlü bilim adamı Charles Darwin’e evrim teorisini geliştirmesinde ilham kaynağı olmuştur.

Ne yazık ki, Lonesome George (resimde görülen) adında bir erkek, bu alt türün son safkanı olmakla birlikte 2015’te ölmüştür.

Nesillerinin tükenme sebebi ;

  • İnsanların Pinta Adası’na getirdiği ve  kaplumbağaların yaşam alanlarını yok eden keçiler
  • Yavru kaplumbağaları avlayan fareler
  • Kaplumbağaları etleri için öldüren insanlar olarak bilinmektedir.

7- SMOOTH HANDFİSH

IkVrsYpcWmCIc229Rc0z33N3W5MBTFsDMt1zV VHykYdv571rSQDakoOOeYegaRqbsvlOLRCbj Ut F 4prN0YIpTgg JIwCY5M57Yoa7LRCK7vsGqqkMR3JIlEqswGGzMdlHZIHZRpBpghTCWwKBLY

Resimde, yalnızca 200 yıl önce Avustralya çevresindeki sularda bol miktarda bulunan, nesli tükenmiş Smooth Handfish balığının yakın akrabası olan Red Handfish balığı yer almakta. 

Adını insan kollarına ve ellerine olan esrarengiz benzerliğinden alan, 2020’de neslinin tükendiği ilan edilen Smooth Handfish balığının kafasında da (tıpkı burada gösterilen kuzeni gibi) oldukça punk-rock mohawk benzeri bir sivri uç bulunuyordu.

Nesillerinin neden tükendiği bir soru işareti olmakla birlikte insanlar tarafından hem kendilerinin hem de tükettikleri besin kaynağı olan canlıların avlanılması olduğu düşünülüyor.

8-ALTIN KURBAĞA

Image 14

Incilius periglenes, Incilius cinsine bağlı bir hayvan türüdür.

Küçük ve parlak sarı-turuncu renkli, tropikal ormanlarda bulunan ve günümüzde soyu tükendiği sanılan bir kurbağa türüdür.

1989’dan beri dünyanın hiçbir yerinde görülmemiş ve rapor edilmemiştir ve IUCN tarafından soyu tükenmiş olarak sınıflandırmıştır.

Nesillerinin tükenme nedeni daha çok kitrid deri enfeksiyonları, küresel ısınma ve kirlilik olarak bilinmektedir.

9-DODO

NYA UCElhqxI0oHfHA7rdZBWHI5vIE7rStFfA0H KCydWswvkgLNf 0ozeILer7I7XXncaI0aCJsbn647InzWNiflZuCy0cO4 9Uesc1f2AkhjHulPfPOkeic34SPtN1czEUZPnxx MzuOglZjaeyl8

Dodo ya da Mauritius dodosu (Raphus cucullatus), güvercingiller familyasından Mauritus’ta yaşamış ama 17. yüzyılın sonlarına doğru (1662) soyu tükenmiş bir kuş türüdür.

Bunun yanında dodo kuşları uçamayan fakat çok iyi koşan, yuvalarını yere yapan ve meyvelerle beslenen bir türdür.

Neslinin tükenmesinin sebebi; yuvalarındaki yumurtaların diğer hayvanlara karşı korumasız kalması ve insanlar tarafından avlanmaları olarak bilinmektedir.

10- TİLASİN

1zXX7 TdWwGoclkF74lMhvPMaqUuP3jhXTy EyLpwy0bFLMy6TpUkAJw JfZBBrjb2ZDXDvorCFWHx Wt1 JWWxQGp9RiIk2pSFeAOJbAI9av ZMmlquDcD2X4Pzvw3 BT EEswh RjjYDAF5rwqlZY

Asmanya kaplanı ya da Tasmanya kurdu (Thylacinus cynocephalus), 20. yüzyılda soyu tükenen Avustralya’ya özgü büyük bir etçil keselidir. Daha çok kemirgenler ve kanguruları avladıkları bilinmektedir.

Görünüş olarak çok agresif görünseler de genelde insanlar tarafından kolayca yakalanabilen bir hayvan türü olduğu bilinmektedir.

Neslinin tükenmesinin nedeni insanların aşırı avlanması olarak biliniyor. 

11- MADEİRAN BÜYÜK BEYAZ KELEBEĞİ

LcW247xfAPu25qB8ap2MJ2pZAwnM1Tr14D6iVaIA9eHmGQSteWO6SUGTgEcHBH5NVspOYbPRDq22wPwcttRlc8c QnZQwBYhrCO 82OpX0tMdeouD0pUDp04HHenJ5hvU9WbdX5EjQWfD0WOb4R0EF0

55 ila 65 milimetre (2 ila 2,5 inç) boyuta ulaşabilen kanatları saf beyaz ve ön kanatlarının uçlarında ise geniş siyah bir kısmı olan Madeira büyük beyaz kelebeği( Pieris brassicae wollastoni ) Madeira’ya özgü bir kelebek türüdür. Doğal yaşam alanları laurisilva ormanıdır.

1886 yılında İngiliz böcek bilimci Arthur Gardiner Butler tarafından tanımlanmıştır.

Madeiran büyük beyaz kelebeğinin tam olarak neslinin tükendiğine dair kesin bilgi olmasada onlarca yıldır görülmemiş ve nesli kritik olan türler arasında olduğu bilinmektedir.

Neslinin bu duruma gelmesinde habitat kaybının ve insanların neden olduğu kirliliğin olduğu bilinmektedir.

Bu blog yazımız da ele aldığımız 11 hayvan türü nesli tükenmiş veya kritik duruma girmiş hayvan türlerinden bazılarını oluşturmaktadır. Görüldüğü üzere bu mükemmel hayvanların gelmiş oldukları durumun en büyük sebebi de biz insanlar gibi gözükmektedir. Daha fazla hayvan türünün dünyamızdan silinmemesi için daha bilinçli toplumlar olabilmemizi diliyoruz.

KAYNAKLAR

“Raphus cucullatus”. paleobiodb.org. 30 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Kasım 2023.

^ “Anadolu parsı aylar sonra bir kez daha görüntülendi”. İHA. Erişim tarihi: 28 Kasım 2023.

^ a b Savage, J., Pounds, J. & Bolaños, F. (2008). Incilius periglenes. The IUCN Red List of Threatened Species DOI:10.2305/IUCN.UK.2008.RLTS.T3172A9654595.en

^ John Feltwell. Büyük beyaz kelebek: Pieris brassicae’nin (Linnaeus) Biyolojisi, Biyokimyası ve Fizyolojisi . Springer, 1982 ISBN 90-6193-128-2

a b “Mindat.org”. http://www.mindat.org. 8 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Kasım 2023.

https://tr.wikipedia.org/wiki/Anadolu_pars%C4%B1

https://tr.wikipedia.org/wiki/Hazar_kaplan%C4%B1

https://tr.wikipedia.org/wiki/Incilius_periglenes

https://tr.wikipedia.org/wiki/Nesli_t%C3%BCkenen_t%C3%BCrler

https://www.popularmechanics.com/science/animals/g201/recently-extinct-animals-list/

  Van Swaay, C.; Wynhoff, I.; Verovnik, R.; Wiemers, M.; López Munguira, M.; Maes, D.; Sasic, M.; Verstrael, T.; Warren, M. ve Settele, J.     (2010). ” Piris wollastoni “ . IUCN Nesli Tehlike Altındaki Türlerin Kırmızı Listesi . 2010 : e.T39483A10240995. doi : 10.2305/IUCN.UK.2010-1.RLTS.T39483A10240995.en .

FOTOĞRAFLAR

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/84/Panthera_tigris_virgata.jpg

https://www.popularmechanics.com/science/animals/g201/recently-extinct-animals-list/

https://tr.wikipedia.org/wiki/Anadolu_pars%C4%B1#/media/Dosya:Persian_Leopard_sitting.jpg

https://beyinsizler.net/wp-content/uploads/2020/07/pembe-el-baligi-nesli-tukendi.jpg

https://nasilya.com/nesli-tukenmis-10-hayvan/

https://tr.wikipedia.org/wiki/Tasmanya_kaplan%C4%B1#/media/Dosya:Thylacinus.jpg

Benzer İçerikler

  1. Enfeksiyöz Hastalıklar

    Uyuz Hastalığı Nedir ? Nasıl Bulaşır ?

    Uyuz, halk arasında da sıklıkla duyduğumuz yoğun kaşıntıya sebep olan bir deri hastalığıdır. Aynı zamanda "Uyuz olmak", "Uyuz etmek" gibi deyimlere konu…

    8 dk okuma
  2. Enfeksiyöz Hastalıklar

    Hantavirus:  Olay Raporu ve Bilimsel Değerlendirme

    Bu yazı, Mayıs 2026'da Atlas Okyanusu'ndaki bir yolcu gemisinde patlak veren ve 3 kişinin hayatını kaybetmesiyle sonuçlanan Hantavirüs salgınını merkezine alarak hastalığın…

    6 dk okuma
  3. Köpekler

    Kedi ve Köpeklerde Lens Luksasyonu

    Lens luksasyonu; lensin tutucu bağları olan zonüler liflerin gelişimsel bir bozukluğu, dejenerasyonu veya kopma, yırtılma gibi travmalar sonucunda lensin normal konumundan kısmen…

    3 dk okuma

Yorum bırakın

Yukarı Çık